De Vreedzame School

De Vreedzame School is een programma voor sociale competentie en democratisch burgerschap. Het beschouwt de klas en de school als een leefgemeenschap, waarin alle kinderen zich gehoord en gezien voelen, een stem krijgen, en waarin kinderen leren wat het betekent om een ‘democratisch burger’ te zijn. Het programma streeft er naar om kinderen te leren: op een democratische manier met elkaar beslissingen te nemen constructief conflicten op te lossen verantwoordelijkheid te nemen voor elkaar en voor de gemeenschap een open houding aan te nemen tegenover verschillen tussen mensen volgens welke principes onze democratische samenleving is ingericht.

De Vreedzame School staat voor een pedagogische benadering waarbij niet zozeer de individuele leerling, maar de leerling in de sociale gemeenschap centraal staat. Naast de wekelijkse lessen in alle groepen wordt de school en de klas ingericht als een democratische oefenplaats waarin leerlingen de gelegenheid krijgen om te oefenen met het nemen van verantwoordelijkheid voor elkaar en voor de gemeenschap (klas, school en buurt). Voorbeelden hiervan zijn: het werken met leerlingmediatoren, commissies, gemeenschapstaken en groepsvergaderingen.

Naast het programma voor de basisschool (dat inmiddels op zo’n 900 scholen in Nederland wordt gebruikt), zijn er ook versies voor: speciaal basisonderwijs (SBO) peuters, Speciaal Onderwijs: ZML-SO en ZML-VSO (‘Beste vrienden’ en ‘Beste burgers’) én voor het Voortgezet Onderwijs (‘Democratie kun je leren’ – Vreedzaam VO).
Het curriculum voor de basisschool bestaat uit een wekelijkse les in alle groepen, verdeeld over zes thema’s: We horen bij elkaar, We lossen conflicten zelf op, We hebben oor voor elkaar, We hebben hart voor elkaar, We dragen allemaal een steentje bij, en We zijn allemaal anders.