De Vreedzame Wijk - Uitgangspunten 01/06

- Kinderen krijgen een stem en oefenen in participatie

- Conflictbeheersing als centraal thema

- De invloed van leeftijdsgenoten

- Een explicite sociale en morele norm

- Sociale verbondenheid en gemeenschapszin

- Democratisch opvoeden

Kinderen krijgen een stem en oefenen in participatie
Gedrag van kinderen wordt positief beïnvloed door hen een stem te geven en te laten participeren (inspraak, medezeggenschap, eigenaarschap) in het ‘echte’ leven, om hen zo de gelegenheid te geven te oefenen met het nemen van verantwoordelijkheid. Al is de kern van De Vreedzame School een lessenserie waarmee leerlingen een breed scala aan sociale competenties wordt aangeboden, een belangrijk uitgangspunt is dat een lesprogramma niet volstaat. Het gedrag van leerlingen wordt tevens positief beïnvloed door hen een stem te geven en leerlingparticipatie in klas en school vorm te geven. Het aanleren van nieuw gedrag (kennis, vaardigheden en houding) vereist een omgeving die voldoende gelegenheid biedt om met de nieuw aangeleerde competenties te oefenen in echte, betekenisvolle situaties. Door de klas en de school in te richten als een oefenplaats, wordt de school niet gezien als louter voorbereiding op deelname aan de samenleving maar als een samenleving op zich, die benut kan worden om kinderen te helpen zich sociaal en moreel te ontwikkelen.
Als we kinderen willen leren hoe democratie werkt, dan dienen zij dat te ervaren in de praktijk, door in democratie te participeren, en daarop vervolgens te reflecteren.  En dus moeten we de school (en andere plekken in De Vreedzame Wijk) democratisch inrichten, opdat kinderen de gelegenheid krijgen in een democratische gemeenschap te participeren. Onderzoek naar dergelijke scholen heeft positieve effecten laten zien op competenties en gedrag van leerlingen, vooral op het gebied van morele ontwikkeling, maar ook op tolerantie, verantwoordelijkheidszin en participatie in besluitvorming. Onderzoek laat ook zien dat een ‘democratisch’ klimaat kinderen het gevoel geeft dat ze gewaardeerd worden, wat bijdraagt aan een gevoel van betrokkenheid bij hun omgeving.